งานวิจัยด้านดีเอ็นเอก่อให้เกิดการถกเถียงเรื่องจริยธรรม

งานวิจัยด้านดีเอ็นเอก่อให้เกิดการถกเถียงเรื่องจริยธรรม

เอเจนซ์ ฟรานซ์ เพรส

เชี่ยวชาญกล่าวว่า เทคนิคทางวิทยาศาสตร์ที่สามารถกวาดล้างสายพันธุ์ต่างถิ่นที่รุกรานหรือปรับเปลี่ยนความสามารถในการแพร่เชื้อของยุงมีความก้าวหน้าขึ้นเรื่อย ๆ แต่ในขณะเดียวกันก็ทำให้เกิดความกังวลเกี่ยวกับจริยธรรมเพราะมันอาจเปลี่ยนแปลงโลกธรรมชาติอย่างถาวร

วิทยาศาสตร์ที่มีการเติบโตอย่างรวดเร็วแขนงนี้ที่เกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงทางชีววิทยาของสิ่งมีชีวิตโดยการแทรกแซงดีเอ็นเอของมัน กำลังกลายเป็นที่ถกเถียงกันอย่างกว้างขวาง ไม่เฉพาะในเรื่องสุขภาพของมนุษย์เท่านั้น แต่ยังรวมถึงมิติของการอนุรักษ์อีกด้วย บางทีงานวิจัยที่ทำให้เกิดการโต้แย้งมากที่สุดน่าจะเป็นงานวิจัยเกี่ยวกับ “การขับเคลื่อนยีน” เพื่อให้แน่ใจว่าลักษณะทางพันธุกรรมบางอย่างจะถูกถ่ายทอดจากรุ่นพ่อแม่ไปสู่รุ่นลูก ซึ่งสุดท้ายแล้วจะนำไปสู่การเปลี่ยนแปลงด้านพันธุกรรมของทั้งสายพันธุ์

นักวิทยาศาสตร์กล่าวในการประชุมใหญ่สมัชชาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโลกของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติว่า หนึ่งในโครงการที่กำลังอยู่ในระหว่างการพิจารณา ได้แก่ การนำหนูที่ผ่านกระบวนการดัดแปลงพันธุกรรมให้มีลูกเป็นตัวผู้เท่านั้นมาเพาะพันธุ์บนเกาะเพื่อให้แน่ใจว่าในที่สุดแล้วมันจะสูญพันธุ์ไปจนหมด ส่วนอีกแนวคิดหนึ่งก็คือการอนุรักษ์นกที่อาศัยอยู่บนหมู่เกาะในฮาวายที่กำลังจะสูญพันธุ์โดยการปล่อยยุงดัดแปลงพันธุกรรมที่ไม่สามารถแพร่เชื้อมาลาเรียในสัตว์ปีกได้

วิธีการอื่น ๆ เช่น ยุงออกซิเทคที่พัฒนาโดยบริษัทอินเทร็กซอน โดยหลักการแล้วไม่ถือว่าเป็นวิธี “การขับเคลื่อนยีน” แต่จะลดประชากรยุงลงโดยการใช้ยุงตัวผู้ที่ดัดแปลงพันธุกรรมทำให้ลูกของมันตายก่อนโตเต็มวัย

ผู้สนับสนุนเทคโนโลยีการขับเคลื่อนยีนกล่าวว่าวิธีนี้ช่วยให้เราไม่จำเป็นต้องใช้ยาฆ่าแมลงที่เป็นอันตราย และยังอาจมีประสิทธิภาพในการแก้ปัญหาชนิดพันธุ์สัตว์รุกรานมากกว่าทุกวิธีที่มีอยู่ในขณะนี้ อย่างไรก็ตาม ผู้คัดค้านกลัวว่าผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงสิ่งมีชีวิตบนโลกอย่างถาวร รวมทั้งผลกระทบซึ่งยังไม่ทราบแน่ชัดและมีแนวโน้มว่าจะแก้ไขให้กลับไปเป็นเหมือนเดิมไม่ได้ จะส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตบนโลกและระบบนิเวศน์

นายเควิน เอสเวลต์ ผู้ช่วยศาสตราจารย์แห่งสถาบันเทคโนโลยีแมสซาชูเซตส์ เป็นหนึ่งในนักวิทยาศาสตร์กลุ่มแรก ๆ ที่เสนอให้ใช้เทคโนโลยีปรับแต่งจีโนม หรือ คริสเปอร์ (ลำดับของสายดีเอ็นเอที่มีการแสดงซ้ำ ๆ ในช่วงจำนวนหนึ่ง ๆ ของลำดับสายดีเอ็นเอ) เพื่อปรับแต่งชนิดพันธุ์ของสิ่งมีชีวิต นอกจากนี้ เขายังเป็นหนึ่งในกลุ่มคนที่แสดงความคิดเห็นด้วยความระมัดระวังเกี่ยวกับการนำเทคโนโลยีนี้มาใช้

“ในฐานะนักวิทยาศาสตร์ที่ทำงานเกี่ยวกับเรื่องนี้โดยตรง ผมค่อนข้างเป็นกังวล เพราะนักวิทยาศาสตร์อย่างเราต้องมีความรับผิดชอบทางจริยธรรมสูงสุดต่อผลที่ตามมาจากงานของเรา” นายเอสเวลต์กล่าวในระหว่างการอภิปรายกลุ่มในที่ประชุมสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติ

“เราควรออกข้อกำหนดไม่ให้ใครก็ตามสร้างเทคโนโลยีการขับเคลื่อนยีนหรือเทคโนโลยีอื่น ๆ ที่มีวัตถุประสงค์เพื่อปรับเปลี่ยนสภาพแวดล้อมร่วมในห้องปฏิบัติการโดยไม่เปิดเผยโครงร่างการวิจัยของตนต่อสาธารณะก่อน” นายเอสเวลต์กล่าว
“ถ้าเกิดอะไรผิดพลาดในห้องปฏิบัติการ มันอาจส่งผลกระทบกับคนที่อยู่ข้างนอกด้วย” นายเอสเวลต์กล่าวเพิ่มเติม “นั่นหมายความว่า ถ้าคุณทำอะไรโดยไม่บอกคนอื่น ซึ่งเป็นธรรมเนียมปฏิบัติในวงการวิทยาศาสตร์ คุณก็ไม่ได้ให้โอกาสผู้คนได้แสดงความคิดเห็นต่อการตัดสินใจที่อาจส่งผลกระทบกับพวกเขา”

นายเอสเวลต์ยังกล่าวต่อว่า กฎระเบียบที่มีอยู่ในปัจจุบัน “ล้วนแต่หละหลวมและไม่เข้มงวดมากพอ นี่คือความเห็นจากใจของผม”

อย่างไรก็ตาม คนอื่นในคณะผู้อภิปรายได้เรียกร้องให้รีบดำเนินการอย่างเร่งด่วนเพื่อปกป้องสิ่งมีชีวิตที่ใกล้จะสูญพันธุ์จากสายพันธุ์รุกรานและเชื้อโรคก่อนที่พวกมันจะหายไปตลอดกาล

ในระหว่างการประชุมใหญ่สมัชชาการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมโลก ซึ่งมีนักสิ่งแวดล้อมและผู้นำประเทศจากทั่วโลกเข้าร่วมในเดือนกันยายน พ.ศ. 2559 สมาชิกของสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติได้ลงคะแนนเสียงให้ใช้เทคโนโลยีขับเคลื่อนยีนด้วยความระมัดระวัง

ที่ประชุมได้รับรองญัตติที่ไม่มีผลผูกพันที่เรียกร้องให้สมาชิกสหภาพนานาชาติเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติและทรัพยากรธรรมชาติละเว้น “จากการสนับสนุนหรือรับรองการวิจัย รวมทั้งการทดลองภาคสนาม เกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีขับเคลื่อนยีนเพื่อการอนุรักษ์หรือวัตถุประสงค์อื่น” จนกว่าการประเมินเร่งด่วนซึ่งมีกำหนดจะแล้วเสร็จในปี พ.ศ. 2563 จะเสร็จสมบูรณ์

นางเจน กูดอลล์ นักไพรเมตวิทยาชาวอังกฤษ ตลอดจนนักสิ่งแวดล้อมและนักวิทยาศาสตร์อีกหลายสิบคนได้ลงนามในจดหมายเปิดผนึกเพื่อแสดงความกังวลเกี่ยวกับการใช้เทคโนโลยีขับเคลื่อนยีนในทางทหาร การเกษตรและการอนุรักษ์ จดหมายฉบับดังกล่าวเรียกร้องให้ระงับข้อเสนอทั้งหมดที่ต้องการใช้เทคโนโลยีการขับเคลื่อนยีน “เนื่องจากอันตรายที่เห็นได้อย่างชัดเจนของการปล่อยยีนฆ่าล้างเผ่าพันธุ์เข้าสู่โลกธรรมชาติโดยไม่สามารถเรียกกลับคืนมาได้”

หุ้น