เวียดนามพยายามระงับการกระทำของจีนในทะเลจีนใต้

เวียดนามพยายามระงับการกระทำของจีนในทะเลจีนใต้

รอยเตอร์

การเจรจาที่ยากลำบากเกี่ยวกับข้อตกลงฉบับใหม่ระหว่างสาธารณรัฐประชาชนจีนและประเทศในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้กำลังรออยู่เบื้องหน้า โดยการเจรจาดังกล่าวมีจุดมุ่งหมายเพื่อบรรเทาความตึงเครียดในทะเลจีนใต้ ขณะที่เวียดนามผลักดันข้อกำหนดซึ่งมีแนวโน้มที่จะทำให้จีนไม่พอใจ ตามข้อมูลจากเอกสารที่รอยเตอร์ตรวจสอบ

รัฐบาลเวียดนามต้องการให้มีข้อตกลงoutlawที่เรียกร้องให้การกระทำทั้งหลายที่จีนดำเนินการในน่านน้ำที่เป็นข้อพิพาทอย่างดุเดือดในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมาเป็นสิ่งที่ผิดกฎหมาย ซึ่งรวมถึงการก่อสร้างเกาะเทียม การปิดล้อม และการใช้อาวุธโจมตี เช่น การใช้ขีปนาวุธ โดยให้เป็นไปตามร่างการเจรจาระเบียบปฏิบัติของสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน ดังที่รอยเตอร์ได้ศึกษา

เอกสารฉบับร่างดังกล่าวยังแสดงให้เห็นว่ารัฐบาลเวียดนามกำลังผลักดันการห้ามไม่ให้มีเขตแสดงตนเพื่อการป้องกันภัยทางอากาศรูปแบบใหม่ใด ๆ เกิดขึ้น ดังที่จีนประกาศเหนือทะเลจีนตะวันออกแต่เพียงฝ่ายเดียวเมื่อ พ.ศ. 2556 ทั้งนี้ ทางการจีนไม่ได้ละเว้นการเคลื่อนไหวในลักษณะเดียวกัน โดยกำหนดให้เครื่องบินทุกลำต้องแสดงตนต่อเจ้าหน้าที่จีนในทะเลจีนใต้

นอกจากนี้ รัฐบาลเวียดนามยังเรียกร้องให้ประเทศต่าง ๆ ชี้แจงเรื่องการอ้างสิทธิทางทะเลในเส้นทางการค้าที่สำคัญตามกฎหมายระหว่างประเทศ ซึ่งเป็นความพยายามอย่างเห็นได้ชัดที่จะทลาย “เส้นประเก้าเส้น” ที่มีการโต้แย้งซึ่งจีนอ้างสิทธิและลาดตระเวนอาณาเขตส่วนใหญ่ในทะเลจีนใต้ เอกสารร่างฉบับดังกล่าวระบุ (ภาพ: มุมมองทางอากาศของเกาะเซาท์เวสต์เคย์ หรือที่รู้จักกันในชื่อเกาะพูกาด ซึ่งควบคุมโดยเวียดนามและเป็นส่วนหนึ่งของหมู่เกาะสแปรตลีในทะเลจีนใต้อันเป็นข้อพิพาท)

“ต่อไปข้างหน้า จะมีการแลกเปลี่ยนความเห็นอย่างดุเดือดยิ่งระหว่างเวียดนามกับจีน โดยเฉพาะจากเนื้อหาในข้อตกลงนี้” นายเอียน สตอรีย์ ผู้เชี่ยวชาญและมีประสบการณ์อันยาวนานเกี่ยวกับทะเลจีนใต้ซึ่งได้เห็นเอกสารร่างฉบับนั้นกล่าว

“เวียดนามกำลังรวมประเด็นหรือกิจกรรมที่ต้องการสั่งห้ามตามระเบียบปฏิบัติ ซึ่งแท้จริงแล้วเนื่องจากจีนได้ดำเนินการเหล่านี้มาตลอด 10 ปีที่ผ่านมา”

นางเลอ ธิ ธู แฮง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศเวียดนามกล่าวว่า การเจรจาเรื่องระเบียบปฏิบัติมีความคืบหน้าเมื่อเร็ว ๆ นี้ ด้วยการเข้าร่วมอย่างกระตือรือร้นของเวียดนามและประเทศอื่น ๆ ซึ่งแสดงให้เห็นถึง “เจตนาที่สร้างสรรค์และให้ความร่วมมือของนานาประเทศ”

“เวียดนามต้องการให้ประเทศที่เกี่ยวข้องพยายามต่อไป และมีส่วนร่วมในเชิงบวกต่อกระบวนการเจรจา เพื่อให้เกิดระเบียบปฏิบัติที่สำคัญและมีประสิทธิภาพตามกฎหมายระหว่างประเทศ โดยเฉพาะอนุสัญญาสหประชาชาติว่าด้วยกฎหมายทะเล พ.ศ. 2525 ซึ่งเกี่ยวข้องกับการรักษาความสงบ เสถียรภาพและความมั่นคงในทะเลจีนใต้โดยเฉพาะ รวมทั้งในภูมิภาคทั่วไป” นางเลอกล่าว

กระทรวงการต่างประเทศสิงคโปร์ ซึ่งเป็นประธานของกลุ่มอาเซียน 10 ประเทศใน พ.ศ. 2561 ไม่ได้ตอบข้อเรียกร้องให้แสดงความคิดเห็น

“เราไม่สามารถให้ข้อคิดเห็นได้ในตอนนี้ แต่ไทยจะสนับสนุนการอภิปรายเกี่ยวกับร่างการเจรจาฉบับเดียว” นางสาวบุษฎี สันติพิทักษ์ โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของไทย ซึ่งเข้ารับตำแหน่งประธานอาเซียนต่อในวันที่ 1 มกราคม พ.ศ. 2562 กล่าว

เอกสารฉบับร่างดังกล่าวยังยืนยันรายงานก่อนหน้านี้ที่ว่าจีนต้องการให้สกัดกั้นการฝึกทางทหารร่วมกับประเทศมหาอำนาจภายนอกในทะเลจีนใต้ เว้นแต่ประเทศที่ลงนามทั้งหมดจะเห็นชอบ

นอกจากนี้ จีนยังต้องการกีดกันบริษัทน้ำมันต่างชาติ โดยการจำกัดข้อตกลงการพัฒนาร่วมให้อยู่แต่เพียงจีนกับเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ผู้เชี่ยวชาญคาดว่าสมาชิกอาเซียนบางประเทศจะต่อต้านปัจจัยทั้งสองข้ออย่างแข็งขัน

“เรื่องนั้นเป็นสิ่งที่ยอมรับไม่ได้” โดยเฉพาะการเสนอห้ามไม่ให้มีการฝึกทางทหารกับประเทศภายนอกภูมิภาค นักการทูตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คนหนึ่งกล่าวกับรอยเตอร์

ในแถลงการณ์ที่ส่งถึงรอยเตอร์ กระทรวงการต่างประเทศจีนระบุว่าการเจรจาในเรื่องระเบียบปฏิบัติดังกล่าวเป็นความลับ และไม่สามารถออกความเห็นเกี่ยวกับเนื้อหาได้

การพูดคุยระดับการทำงานในรอบถัดไปคาดว่าจะจัดขึ้นที่พม่าในไตรมาสแรกของ พ.ศ. 2562 นักการทูตเอเชียตะวันออกเฉียงใต้คนเดิมกล่าว

หุ้น